Tìm kiếm
 
Sức hút từ các lễ hội truyền thống ở An Giang

An Giang vốn nổi tiếng về sự phong phú, đa dạng của các nền văn hóa, do có bốn dân tộc Kinh, Khơ-me, Chăm, Hoa cùng sinh sống.

Được chính quyền, đoàn thể tạo điều kiện để phát huy mạnh mẽ nét đẹp bản sắc văn hóa dân tộc, những sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật trong cộng đồng bốn dân tộc đã cùng nhau tỏa sáng, mang lại sức thu hút mạnh mẽ đối với du khách trong cũng như ngoài nước, nhất là qua các dịp lễ hội truyền thống.

Lễ hội lớn nhất ở An Giang là lễ hội Quốc gia Vía Bà Chúa Xứ núi Sam (Châu Đốc). Tuy chính thức cử hành vào cuối tháng tư âm lịch hàng năm, nhưng ngày nay đã trở thành một lễ hội dân gian được cộng đồng hưởng ứng mạnh mẽ và có thời gian kéo dài lâu nhất, bắt đầu ngay sau Tết Nguyên đán đến giữa năm dương lịch. Vì thế, hiện nay người ta gọi thời gian này là "Mùa lễ hội" để chỉ sự nhộn nhịp, sung túc kéo dài trên địa bàn và chính điều này đã giúp Châu Đốc trở thành một địa bàn du lịch, thương mại nổi tiếng ở khu vực ĐBSCL và cả nước.


Vào ngày 25, 26 và 27 tháng tư âm lịch, khu vực chung quanh miếu Bà Chúa Xứ luôn chật kín người. Trong gian chính điện lúc nào cũng khói hương nghi ngút, Ban Tổ chức tiến hành các nghi lễ cúng tế truyền thống mang đậm tính nhân văn với sự chứng kiến thành kính của đông đảo nhân dân, du khách gần xa. Kể từ năm 2002 trở về sau - năm thứ hai từ khi được Bộ Văn hóa- Thông tin công nhận lễ hội Quốc gia, ngoài các nghi thức truyền thống còn có thêm lễ rước tượng Bà, tái hiện truyền thuyết 9 cô gái đồng trinh khiêng tượng Bà từ đỉnh núi xuống miếu thờ. Do khơi đúng mạch tín ngưỡng dân gian, nên nghi thức này lập tức được đông đảo nhân dân hưởng ứng và trở thành một sự kiện hoành tráng nhất của lễ hội với số người tham dự đông nhất và lực lượng lân sư rồng biểu diễn phục vụ lớn nhất. Lễ Túc yết, Xây chầu tiến hành vào lúc 0 giờ ngày 26 tháng tư âm lịch và lễ Chánh tế cử hành lúc 0 giờ ngày 27 tháng tư âm lịch là hai nghi thức quan trọng được tiến hành rất long trọng, trang nghiêm. Cả phố núi dường như không ngủ với không khí thiêng liêng rạo rực, mọi người đều mang tâm trạng bồn chồn với những bước chân thôi thúc đổ về khu chính điện, để được cùng tham dự lễ bái và khấn nguyện những điều tốt lành, cầu mong sự thành tựu cho bao dự định tốt đẹp của tương lai. Sức mạnh tâm linh đã tiếp thêm sức mạnh cho cuộc sống, để người ta sống hướng thiện và có trách nhiệm hơn với chính mình và những người chung quanh.

Tái hiện lễ rước tượng Bà tại lễ hội quốc gia Vía Bà Chúa Xứ núi Sam lần VIII-2008.




Những lễ hội của người Kinh tại An Giang còn nhằm tôn vinh những danh thần đã có công mở đất, khai phá những cánh rừng hoang hóa, đào kênh dẫn thủy nhập điền để vùng đất An Giang trở nên trù phú, thịnh vượng như ngày hôm nay. Đó là lễ tôn vinh danh thần Thoại Ngọc Hầu với công lao đào kênh Vĩnh Tế (Châu Đốc) và kênh Thoại Hà (Thoại Sơn) được tổ chức tại huyện Thoại Sơn; là lễ kỷ niệm ngày mất của vị lãnh tụ nghĩa quân yêu nước hy sinh trong cuộc chiến chống Pháp - Quản cơ Trần Văn Thành và cuộc khởi nghĩa của chiến sĩ Bảy Thưa tại huyện Châu Phú. Đây cũng là dịp để mỗi địa phương quảng bá về hình ảnh của mình cho du khách và tự giới thiệu những thành tựu về kinh tế- xã hội, về các chiến lược phát triển thương mại du lịch để mời gọi và thu hút đầu tư.


Một lễ hội mang tầm khu vực nữa ở An Giang là lễ hội đua bò Bảy Núi, được tổ chức nhân dịp lễ Dolta của đồng bào dân tộc Khơ-me. Lễ hội có sự tham dự của các đội dự thi địa phương cũng như các đội đến từ các tỉnh bạn trong khu vực ĐBSCL (năm nay sẽ tổ chức vào các ngày 26 và 27 tháng 9 dương lịch 2008 tại Tri Tôn). Sức hấp dẫn từ lễ hội đã thu hút đông đảo du khách trong, ngoài nước và giới truyền thông. Người ta được dịp chứng kiến những đôi bò vạm vỡ, khỏe mạnh hăng hái chạy thi trên đường đua là một thửa ruộng vừa gặt xong được khỏa bùn xăm xắp. Những đôi bò dự thi được chủ nhân của nó rèn luyện quyết liệt từ nhiều tháng trước đó, cũng như được chăm sóc bằng một chế độ dinh dưỡng đặc biệt để đạt được sự dẻo dai cần thiết trong cuộc đua. Tất cả chủ nhân đều cùng có mặt với những đôi bò của mình trên mỗi chặng đua và san sẻ thành công hay thất bại với nhau trên một tinh thần thượng võ. Một cuộc đua mà kẻ thắng, người thua đều hoan hỉ, vì họ quan niệm mình vừa hoàn thành một nghĩa vụ thiêng liêng theo truyền thống dân tộc. Tính nhân văn của lễ hội còn thể hiện đậm nét ở chỗ khuyến khích người làm đồng áng yêu thương và chăm sóc những con vật gắn bó thiết thân với mình để nhờ đó mà làm ra nhiều sản phẩm hơn và mang lại sự ấm no, sung túc.


Người Chăm ở An Giang có ngày hội Royal khá tưng bừng vào cuối năm tính theo Hồi lịch và rơi vào thời điểm khoảng trước Tết Dương lịch ngay sau kết thúc tháng chay Ramadan. Khi ấy, nhà nhà đều bày tiệc ăn mừng, người người đều mặc trang phục truyền thống đẹp đi thăm viếng, chúc tụng lẫn nhau, xóa bỏ mọi hiềm khích trước đây nếu có và thắt chặt mối giao hảo yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Thanh niên, thiếu nữ ca hát hội hè rất vui vẻ và những người phụ nữ lớn tuổi trong làng làm những món bánh truyền thống để dâng lên tổ tiên. Những phong tục đẹp đẽ ấy đã tạo nên sự cuốn hút kỳ lạ đối với du khách nên chương trình phát triển du lịch Tiểu vùng sông Mêkong do ngân hàng ADB tài trợ đã chọn làng Chăm Phũm Soài xã Châu Phong (Tân Châu) để xây dựng Dự án Du lịch cộng đồng.

Lễ Thỉnh sắc Thoại Ngọc Hầu. Ảnh: THÁI THIỆN VĨNH



Riêng với người Hoa, tuy có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng người Kinh qua các tập tục, lễ, Tết như Nguyên đán, Đoan ngọ, Trung thu v.v… nhưng để có một ngày hội tôn vinh văn hóa của cộng đồng người Hoa thì vẫn chưa có (hiện hoạt động này chỉ mới được khơi dậy ở TP.HCM thời gian gần đây). Tại An Giang, ngoài chương trình liên hoan văn hóa 4 dân tộc được tổ chức theo từng chủ đề, thời điểm tại Châu Đốc, đồng bào người Hoa sinh sống ở đây thường tổ chức những hoạt động tập trung như lễ Thanh minh vào tháng ba âm lịch, lễ Vu Lan vào tháng bảy âm lịch. Đáng kể nhất là vào ngày lễ Thanh minh, đồng bào người Hoa đi tảo mộ chung quanh khu vực núi Sam tạo nên một quang cảnh khá nhộn nhịp, khiến cho mọi người như thấy lại được cảnh tượng mà cụ Nguyễn Du mô tả trong Truyện Kiều " Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh" với "ngựa xe như nước, áo quần như nêm". Đây vốn là một nét đẹp trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào người Hoa ở An Giang và đang có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng người Việt.


Giữ gìn và phát huy những nét đẹp truyền thống từ các lễ hội dân gian của cộng đồng bốn dân tộc để làm tăng sức hấp dẫn cho địa bàn du lịch chính là ý tưởng mà ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch An Giang đã và đang thực hiện nhiều năm qua. Hy vọng rằng, trong thời gian tới, người Hoa ở An Giang cũng sẽ có một ngày hội văn hóa truyền thống riêng để tô đậm những tinh hoa trong đời sống tinh thần lẫn vật chất và làm giàu thêm kho tàng văn hóa vốn rất phong phú của An Giang…

Nguồn: Báo An Giang điện tử

Các tin khác